---
name: atif-turk-hukuku
description: "Türk hukukçusunun ev içi atıf düzeni: içtihat yalnızca mahkeme, daire, esas/karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynakla; mevzuat madde/fıkra/bent ile; doktrin yazar-eser-sayfa ile. Model hafızasından karar zikretme yok. Bu beceriyi Türk Hukukunda Atıf ve Kaynak Hijyeni alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (atıf, kaynak hijyeni, Yargıtay, Danıştay, AYM, esas karar numarası, pinpoint atıf, içtihat doğrulama). Alan dışı konularda tetiklenme."
---

# Türk Hukukunda Atıf ve Kaynak Hijyeni

Türk hukukçusunun ev içi atıf düzeni: içtihat yalnızca mahkeme, daire, esas/karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynakla; mevzuat madde/fıkra/bent ile; doktrin yazar-eser-sayfa ile. Model hafızasından karar zikretme yok.

**Başat mevzuat:** ilgili mevzuat

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Atıf Katmanları ve Kanıt Değeri | [`references/atif-katmanlari-ve-kanit-degeri.md`](references/atif-katmanlari-ve-kanit-degeri.md) | Bir metindeki her önermenin mevzuat mı içtihat mı doktrin mi yoksa kişisel çıkarım mı olduğunu ayırmak ve her katmanın bağlayıcılık/kanıt değerini doğru sunmak gerektiğinde kullanılır. |
| İçtihat Künyesi ve Doğrulama | [`references/ictihat-kunyesi-dogrulama.md`](references/ictihat-kunyesi-dogrulama.md) | Bir karara atıf yapılacağında ya da metinde geçen bir karar künyesinin gerçekliği şüpheliyse; mahkeme-daire-esas-karar-tarih bilgisini doğru biçimde kurmak ve resmî kaynaktan doğrulamak için kullanılır. |
| İçtihat Bağlayıcılığı (İBK, HGK, AYM) | [`references/ictihat-baglayiciligi-ibk-ve-aym.md`](references/ictihat-baglayiciligi-ibk-ve-aym.md) | Bir karara dayanılırken onun mahkemeleri ne ölçüde bağladığı tartışıldığında; içtihadı birleştirme kararı, genel kurul, daire ve AYM kararlarının bağlayıcılık hiyerarşisini belirlemek için kullanılır. |
| Mevzuat Atfı ve Yürürlük Kontrolü | [`references/mevzuat-atfi-ve-yururluk.md`](references/mevzuat-atfi-ve-yururluk.md) | Bir kanun, kararname veya yönetmelik hükmüne atıf yapılırken; madde-fıkra-bent doğruluğunu, hükmün güncel/mülga/değişik olup olmadığını ve yürürlük tarihini denetlemek için kullanılır. |
| Pinpoint Atıf ve Doğru Alıntı | [`references/pinpoint-ve-dogru-alinti.md`](references/pinpoint-ve-dogru-alinti.md) | Bir karardan veya doktrinden alıntı yapılırken; tam olarak hangi paragraf, sayfa veya gerekçeye dayanıldığını göstermek ve cımbızlama/çarpıtma olmadan alıntılamak gerektiğinde kullanılır. |
| Uydurma İçerik Tespiti (Anti-Halüsinasyon) | [`references/uydurma-icerik-tespiti-anti-hallusinasyon.md`](references/uydurma-icerik-tespiti-anti-hallusinasyon.md) | Bir metindeki karar numarası, mevzuat hükmü veya doktrin atfının gerçek olup olmadığından şüphelenildiğinde; uydurma/halüsinasyon kaynaklı atıfları ayıklamak ve doğrulamaya yönlendirmek için kullanılır. |
| Layiha ve Mütalaada Atıf Düzeni | [`references/layiha-ve-mutalaada-atif-duzeni.md`](references/layiha-ve-mutalaada-atif-duzeni.md) | Dava dilekçesi, cevap, istinaf/temyiz layihası veya hukuki mütalaa yazılırken; mevzuat-içtihat-doktrin atıflarının metin içi yerleşimini ve hukuki sebep bildirimini düzenlemek için kullanılır. |
| Kaynak Arama ve Sorgu Stratejisi | [`references/kaynak-arama-sorgu-stratejisi.md`](references/kaynak-arama-sorgu-stratejisi.md) | Belirli bir hukuki ilkeyi veya güncel içtihat eğilimini bulmak gerektiğinde; resmî karar bankalarında ve mevzuat sisteminde etkili arama sorgusu kurmak ve sonuçları değerlendirmek için kullanılır. |
| Yanlış ve Yanıltıcı Atıf Önleme | [`references/dilden-norma-yanlis-atif-onleme.md`](references/dilden-norma-yanlis-atif-onleme.md) | Bir metinde mevzuat veya içtihat doğru görünse de yanlış maddeye, mülga hükme, çarpıtılmış ilkeye veya alakasız karara dayanıldığı durumlarda; bu hataları yakalayıp düzeltmek için kullanılır. |
| Teslim Öncesi Atıf Doğrulama Kontrol Listesi | [`references/dogrulama-kontrol-listesi-teslim-oncesi.md`](references/dogrulama-kontrol-listesi-teslim-oncesi.md) | Bir layiha, mütalaa veya sözleşme teslim edilmeden hemen önce; tüm mevzuat, içtihat ve doktrin atıflarının doğruluğunu, güncelliğini ve işaretlenmemiş uydurma kalmadığını topluca denetlemek için kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` araçları kuruluysa metni hafızadan değil onlardan çek
(`madde_getir`, `ictihat_ara`, `karar_getir`). Ayrıntılı kural kökteki `GEMINI.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*