---
name: doelgroepkeuze-primair
description: "Bepaal je primaire doelgroep en waarom. Scoor segmenten op pijn, betalingsbereid, winbaarheid en referral potential."
triggers:
  - doelgroep
  - doelgroepkeuze
  - beachhead
  - beachhead market
  - primaire doelgroep
  - target audience
  - segment
  - segmentatie
  - voor wie
  - segment strategy
---

# Doelgroepkeuze Primair

## Metadata

**Doel:** Kies je primaire doelgroep (beachhead market) — niet je toekomst-addressable-market, maar je eerste, gemakkelijkste, meest-waardige markt.

**Aanpak:** 4 criteria (Burning Pain, Willingness to Pay, Winnable Market Position, Referral Potential). Score alle segmenten. Top-3 vergelijken. Behavioral segmentation (AI-mindset) optioneel. Smallest Viable Audience test (Seth Godin).

**Output:** 3 gerangschikte segmenten, top-1 met rationale, segment-profiel (WHO + WHY + DRIVE).

---

## Instructies

### Fase 0: Context ophalen

**Stap 1 — Check wat er al is**
Scan uploads, gedeelde mappen en workspace op relevante bestanden (eerdere segment-analyses, marktonderzoek, interview-notes). Lees ze door.

**Stap 2 — Slimme vragen stellen**
- **Wel context gevonden →** Bevestig kort wat je ziet ("Ik zie [X], klopt dat?"). Stel alleen vragen over wat je nog mist.
- **Geen context →** Stel onderstaande vragen.

---

1. **Potentiële segmenten**: Welke groepen heb je al geïdentificeerd die dit probleem hebben? (Min. 3-5)
2. **Marktonderzoek**: Heb je al interviews gedaan? Met wie? Welke pijn hoorde je?
3. **Competitie**: Wie biedt al iets aan? Welke doelgroep kiezen zij?
4. **Je resources**: Hoe groot is je team? Hoe snel kun je markt bereiken?
5. **Toekomstvisie**: Wil je na dit segment ook naar [Y] gaan, of is dit forever-focus?

---

## Framework: 4 Selectie-Criteria

### 1. BURNING PAIN — Hoeveel doet het echt zeer?

Dit is het meest cruciaal. Een segment zonder echte pijn zal je nooit betalen.

**Score 1-5:**
- **5:** Ze have reeds geld uitgegeven aan (slechte) alternatieven
- **5:** Ze hebben zelf workarounds gebouwd (Excel-sheets, manual processes)
- **4:** Ze kunnen het probleem in euro's/uren noemen ("We verliezen €1K/maand")
- **3:** Ze zeggen het is "irritant" of "inefficiënt" 
- **2:** Ze zeggen het zou "leuk zijn" op te lossen
- **1:** Ze zeggen "interessant, maar niet urgent"

**Onderzoeks-vragen:**
- "Heb je al geprobeerd dit op te lossen? Wat deed je?"
- "Hoeveel kost dit jou per week / maand in geld of tijd?"
- "Als dit morgen opgelost was, wat zou veranderen?"

**Rode vlag:** "Dat klinkt gaaf" = geen burning pain. "We besteden 15 uur/week hieraan en haten het" = burning pain.

---

### 2. WILLINGNESS TO PAY — Kunnen/willen ze betalen?

Niet: "Zouden je betalen?" (iedereen zegt ja).
Maar: "Hebben ze al betaald voor iets soortgelijks?"

**Score 1-5:**
- **5:** Ze betalen voor competing solution (dus prijsband bekend)
- **5:** Ze zeggen "we zouden [X euro/maand] hiervoor betalen"
- **4:** Ze zeggen "ja, maar alleen als het [Y aspect] oplost"
- **3:** Ze zeggen "misschien, afhankelijk van prijs"
- **2:** Ze zeggen "gratis zou ik proberen"
- **1:** Ze zeggen "we kunnen niet betalen"

**Onderzoeks-vragen:**
- "Wat betaal je nu al voor alternatieven?"
- "Wat is voor jou een eerlijke prijs voor een oplossing van dit probleem?"
- "Is dit voor jou personal budget of company budget?" (company = bereidheid hoger)

**Rode vlag:** Non-profit of overhead-departments (Budget = $0). Enterprise sales (lange sales-cycle).
**Groen:** Growing startups, growing SMB (budget flexibel), individuals met probleem-urgentie.

---

### 3. WINNABLE MARKET POSITION — Kunnen we ze bereiken?

Dit gaat over distribution + messaging fit, niet alleen segment-size.

**Score 1-5:**
- **5:** Segment verzamelt op 1 plek (Slack, Reddit, LinkedIn, conference)
- **5:** Ze kiezen al actief voor solutions (shopping mode)
- **4:** Segment heeft opinieleiders die je kunt benaderen
- **3:** Je hebt network/warm intros naar segment
- **2:** Je moet een nieuw channel opzetten om ze te bereiken
- **1:** Segment is zeer gedispergeerd (mom-and-pop shops overal)

**Onderzoeks-vragen:**
- "Waar hang je online uit? Welke communities?"
- "Wie in je team besluit aankoop? Hoe vinden zij nieuwe tools?"
- "Wat soort marketing zou je overtuigen?"

**Rode vlag:** "We zullen them door Google Ads bereiken" zonder evidence dat segment daar zoekt.
**Groen:** "Ze zitten allemaal in [Slack community] en 3 van hen zei meteen 'ja, dit wil ik testen'"

---

### 4. REFERRAL POTENTIAL — Zullen ze je aanraden?

Dit is long-term growth engine. Segment zonder referral-potential moet je veel meer betaald marketing geven.

**Score 1-5:**
- **5:** Segment spreekt veel met collega's over tools (network effect)
- **5:** Segment werkt in team/org (eén deal → meerdere licenties)
- **4:** Segment zit in communities waar peer-recommendations werken
- **3:** Segment zal "happy customer" zijn en occasional recommend
- **2:** Segment is individueel, ziet collega's niet
- **1:** Segment werkt in silo's (no peer communication)

**Onderzoeks-vragen:**
- "Als je dit product gaaf vond, zou je het aanbevelen aan [colleague/friend]?"
- "Hoe beslissen mensen in je team over tools? Word je geraadpleegd?"
- "Hoe snel verspreiden best practices in je branche?"

**Rode vlag:** Eenling-segment (one user = one customer, point).
**Groen:** "Iedereen in mijn team zou dit willen, en ik denk dat ik team-lead kan overtuigen om het te kopen."

---

## Stap 1: Brainstorm Mogelijke Segmenten

Zet minimaal 5 verschillende segmenten op, bijv.:

```
Segment 1: Marketing managers in tech-startups (< 100 people)
Segment 2: In-house legal teams at mid-market SaaS companies
Segment 3: Freelance brand designers
Segment 4: Non-profit communications directors
Segment 5: Internal corporate comms teams (Fortune 500)
```

**Tip:** Laat je door demografische gewoonte leiden (size, industrie, seniority) maar voeg ook *behavioral* traits toe (tech-savvy, budget-flexible, growing).

---

## Stap 2: Score Elk Segment op 4 Criteria

Tabel-format:

| Segment | Burning Pain | Willing to Pay | Winnable | Referral | TOTAAL |
|---|---|---|---|---|---|
| Segment 1 | 5 | 4 | 5 | 4 | 18/20 |
| Segment 2 | 3 | 5 | 3 | 5 | 16/20 |
| Segment 3 | 4 | 2 | 4 | 2 | 12/20 |
| Segment 4 | 3 | 1 | 2 | 1 | 7/20 |
| Segment 5 | 5 | 5 | 2 | 4 | 16/20 |

**Scoring rules:**
- Elk criterion onafhankelijk beoordelen
- Basis: "Welk bewijs heb ik?" (Interviews > Assumptions)
- Consensus: Vraag PM / Designer / Sales elk apart, dan merge
- Geen "average" — je kiezen voor top-1, dus kwaliteit > balans

---

## Stap 3: Top-3 Segmenten Dieper Analyseren

Neem je top-3 (hoogste scores) en duik er in:

### Voor elk segment: WHO

- **Rol/titel**: Marketing Manager, Product Manager, General Counsel, etc.
- **Company type/size**: Startup <50, SMB 50-500, Mid-market 500-5K, Enterprise 5K+
- **Industry focus**: Tech, Finance, Healthcare, etc.
- **Seniority**: Junior, Mid, Senior, Executive
- **Budget control**: Own budget? Needs approval? (org-wide)
- **Tech comfort**: Early adopter, comfortable, skeptical

**Voorbeeld:**
```
WHO: Marketing Manager in B2B SaaS startups (Series A-B), 5-8 yrs exp,
personally owns marketing tool budget ($5K-20K/year)
```

### Voor elk segment: WHY (The Jobs They're Trying to Do)

- **Primary job**: "I want to [action] so I can [outcome]"
- **Blocking problem**: What stops them now?
- **Current solution**: What do they use today?
- **Why it sucks**: What's broken about it?
- **Ideal outcome**: What would "solved" look like?

**Voorbeeld:**
```
Primary job: "I want to segment my audience without manual CSV work so I can
run faster campaign iterations."

Blocking problem: Segment data lives in 5 different tools; manual exports
= 4 hours/week

Current solution: Zapier + airtable + painful copy-pasting

Why it sucks: Airtable always out of sync; leads get targeted twice;
half day lost every Friday to "fix the export"

Ideal outcome: One unified audience database; sync automatically; save
that Friday afternoon
```

### Voor elk segment: DRIVE (The Forces)

Use FORCES (Product Faculty) kort:

**Duwkracht (why change?):**
- Motivation: Hoe belangrijk is dit vs. ander werk?
- Enablement: Hebben ze budget/team/skill om te change?
- Momentum: Zien ze anderen dit al anders doen?

**Weerstand (why NOT change?):**
- Friction: Hoe complex is het switchen?
- Fear: Wat kan misgaan (data loss, disruption)?
- Inertia: "We've always done it this way"

**Stelling:** Top-1 segment moet DRIVE>>RESISTANCE.

**Voorbeeld:**
```
DRIVE:
- Motivation: 9/10 (CEO asked "why does campaign setup take so long?")
- Enablement: 9/10 (can approve new tool up to $25K/yr)
- Momentum: 8/10 (other startups talking about this at SaaStr)

RESISTANCE:
- Friction: 4/10 (current stack is painful anyway, easy to replace)
- Fear: 3/10 (small audience data, not mission-critical)
- Inertia: 2/10 (team is 2 yrs old, used to changing tools)

Net DRIVE > RESISTANCE → GO
```

---

## Stap 4: Behavioral Segmentation (Optioneel)

Als je AI/automation-product bouwt, overweeg dan **AI-mindset segmentatie**:

### Automation-Seeking
- Wants: Maximum hands-off operation
- Risk: Distrusts black boxes
- Messaging: "Set it and forget it"

### Collaboration-Oriented
- Wants: Tool that improves team communication
- Risk: Fears job displacement
- Messaging: "Work smarter together"

### Control-Driven
- Wants: Transparency, ability to adjust/override
- Risk: Wants manual backup option
- Messaging: "You stay in the driver's seat"

**Praktijk:** Als je weet welk AI-mindset-segment je target, tune messaging daarop aan.

(Dit is optioneel — skip het als niet relevant)

---

## Stap 5: Smallest Viable Audience Test (Seth Godin)

Kritieke vraag: **Is dit segment klein genoeg dat ik het echt goed kan serveren?**

Not: "Is the market big?" (irrelevant nu)
But: "Is the market small enough that I can dominate it?"

**Test:**

```
How many [segment members] are there in [geography]?
→ If < 10,000: You can actually know them all
→ If 10K-100K: You can dominate (with focus)
→ If > 100K: You need sub-segment

Can I reach 5-10% of this segment in first year?
→ If yes: Viable
→ If no: Too dispersed
```

**Voorbeeld:**

```
Segment: Junior Python developers in Nordic countries
Market size: ~3,000 people

Can I reach 5-10% (150-300) in year 1?
→ Yes: Conferences (PyCon Nordic), subreddits, LinkedIn, bootcamp communities
→ Viable

vs.

Segment: Managers in Global Fortune 500 companies
Market size: ~50,000

Can I reach 5-10% (2,500-5,000) in year 1?
→ No way. Enterprise sales = 18-month cycle min
→ Not viable as beachhead
```

---

## Stap 6: Top-1 Selection & Rationale

Kies je #1 segment. Schrijf de rationale in **3-4 zinnen:**

**Template:**
```
Primary Segment: [WHO]

Rationale:
- [Criterion 1: strongest reason why this segment]
- [Criterion 2: additional reason]
- [Criterion 3: risk mitigation or tiebreaker]
- [Optional: Strategic fit — how does this enable future segments?]

Next 12 months: Focus exclusively here. If successful, expand to [future segment].
```

**Voorbeeld:**

```
Primary Segment: Marketing Managers in B2B SaaS startups (Series A-B)

Rationale:
- Burning pain is acute (4 hrs/week wasted on manual segmentation) + they have
  spent on Zapier/Airtable attempts
- Willingness to pay is high ($5K-20K/yr budget, own decision-making)
- Winnable: Small enough community (500 people), concentrated on Product Hunt,
  SaaStr, Twitter, bootcamp communities
- Strategic: If we win here, they become reference customers for mid-market
  (Segment 2), which is 5x bigger

Year 1: Launch to SaaS startup community via Product Hunt + Angel List + Twitter.
Year 2: Expand to mid-market if retention >80%.
```

---

## Output Checklist

Lever het volgende op:

1. **Segmentatie-tabel** — minimaal 5 segmenten, gescoord op 4 criteria
2. **Top-3 deep-dives** — WHO + WHY + DRIVE per segment
3. **Smallest viable audience test** — kan je dit segment echt bereiken?
4. **Top-1 selection** — rationale in 3-4 zinnen
5. **Segment-profiel** — demographics + behavioral traits
6. **Next-steps** — hoe valideer je deze keuze? (= customer interviews)

---

## Veel Voorkomende Fouten

- **Kiezen voor "biggest market"** — groot ≠ gemakkelijk. Klein + focused = beter beachhead.
- **Score-consensus overslaan** — wat jij denkt vs. wat designer/sales denkt kan massief verschillen
- **"Willingness to pay" hoog scoren omdat ze zeiden "seems valuable"** — meningen ≠ betaalbaarheid
- **Referral potential hoog scoren voor eenling-segment** — "one user = one company" heeft geen network effect
- **Geen feedback van segment zelf** — speculatie zonder customer research
- **"We zullen iedereen bereiken" denken** — zo start je breed en finish je nergens
- **Segment-name te vaag** — "SMB" is niet specifiek. "Marketing Managers at Series A SaaS startups" is.

---

## Bronnen

- Product Faculty — Leverage Discovery (segment scoring, beachhead market)
- Seth Godin — *This Is Marketing* (smallest viable audience, known patterns)
- Blue Ocean Strategy — Three Tiers of Noncustomers (segment expansion strategy)
- Teresa Torres — *Continuous Discovery Habits* (job-to-be-done interviews per segment)
- FORCES (Product Faculty) — understanding segment motivations