--- name: dr-02-prawo-cywilne-rodzinne-gospodarcze version: 3.7 description: | DR-02: Prawo Cywilne, Rodzinne i Gospodarcze Jeden moduł = jeden akt prawny (Dz.U.) lub wydzielony rozdział aktu. Ładuj TYLKO moduł pasujący do sprawy — lazy loading. Wchodzi z: prawo-polskie-v2 → ROUTING-MAP → ten skill. Weryfikacja: isap.sejm.gov.pl | orzeczenia.ms.gov.pl | sn.pl + shared/INTERPRETACJE-URZEDOWE.md (rejestr interpretacji urzędowych per dziedzina) --- # DR-02 — Prawo Cywilne, Rodzinne i Gospodarcze ## ⛔ HARD GATE — ZAKAZ CYTOWANIA Z PAMIĘCI **PRZED każdym powołaniem przepisu, artykułu, terminu lub sygnatury:** 1. Zweryfikuj brzmienie i Dz.U. w `isap.sejm.gov.pl` 2. Zweryfikuj orzeczenie w `orzeczenia.ms.gov.pl` / `nsa.gov.pl` / `sn.pl` 3. **NIGDY** nie podawaj artykułu, terminu, kary ani sygnatury wyłącznie z pamięci modelu. > Procedura szczegółowa (warstwa strukturalna SAOS/MCP, kontrakt sygnatur, > gradient weryfikacji cytatu): `view shared/PRAWO-HARDGATE.md` — wczytaj > PRZED pierwszym przepisem w każdej odpowiedzi. Integruje się z > `shared/ISAP-AUDIT-PROTOCOL.md`. --- ## Zasada architektoniczna - Jeden moduł = jeden akt prawny (tekst jednolity Dz.U.) - Wyjątek: wydzielone rozdziały jednej ustawy mogą mieć osobny moduł (z adnotacją) - Ten sam akt NIE może pokrywać dwóch różnych DR-skills - **Zakaz cytowania przepisów z pamięci modelu podczas sesji — każde brzmienie weryfikuj w ISAP** - Źródło podstawowe: ISAP; LEX/Legalis dopuszczalne wyłącznie pomocniczo ## DEFINICJE — shared/definicje/ (bezpośrednie, lazy loading per temat) - `definicje/DEF-PODMIOTY-WLASNOSC.md` — osoba fizyczna/prawna, przedsiębiorca, konsument, nieruchomość, posiadanie, własność, "rzecz" (art. 45 KC) - `definicje/DEF-ODPOWIEDZIALNOSC-SZKODA.md` — szkoda (damnum emergens/lucrum cessans), odpowiedzialność cywilna, odszkodowanie; ⚠️ NOWE: siła wyższa (brak def. ustawowej, 3 przesłanki SN) + rebus sic stantibus / art. 357¹ KC (4 przesłanki nieostre, tryb wyłącznie powództwem, granice modyfikacji umowy) - `definicje/DEF-PROCEDURA.md` — termin zawity vs przedawnienie vs instrukcyjny, strona postępowania - `definicje/DEF-CYWILNE-WYKLADNIA.md` — rękojmia vs gwarancja (reforma 2023) - `definicje/DEF-INTERES-WLASNY-WYLACZENIA.md` — ⚠️ NOWE: czynność prawna ukryta/pozorna (art. 83 KC — symulacja, dysymulacja, ochrona osoby trzeciej w dobrej wierze), wyłączenie sędziego/biegłego z powodu interesu własnego (art. 48-49/281 KPC + TK P 10/19), świadek i jego interes (art. 233/261 KPC) ## ORKA-BAS — Definicje wspomagające (shared/ORKA-BAS-LEKSYKON.md) Przy sprawach z tej dziedziny rozważ doładowanie (`view`) definicji: - BAS-112 Faktyczne wspólne pożycie (art. 115 §11 KK — osoba najbliższa) - BAS-119 Przedsiębiorca (Prawo przedsiębiorców art. 4) - BAS-126 Zasiedzenie nieruchomości (art. 172 KC — przesłanki, dobra/zła wiara) - BAS-127 Hipoteka (akcesoryjność, pierwszeństwo, wpis do KW) - BAS-128 Bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 KC — 4 przesłanki) - BAS-W13 Niezgodność towaru z umową B2C (od 01.01.2023 — u.p.k. art. 43a-43n) - BAS-W26 Szkoda / damnum emergens / lucrum cessans (art. 361 §2 KC) - BAS-W27 Termin zawity vs przedawnienie vs instrukcyjny (KRYTYCZNE rozróżnienie) - BAS-W28 Nadużycie prawa (art. 5 KC — zasada "czystych rąk") - BAS-W30 Moc dowodowa dokumentu urzędowego vs prywatnego (art. 243-245 KPC) - BAS-W31 Właściwość miejscowa sądu (ogólna, przemienna, wyłączna) - BAS-W32 Przedawnienie po reformie 2018 (6 lat ogólny, terminy szczególne) - BAS-W33 Kara umowna — miarkowanie (art. 484 §2 KC) - BAS-W34 Odsetki: kapitałowe vs za opóźnienie vs handlowe (różne stopy!) - BAS-W35 Nakaz zapłaty: sprzeciw vs zarzuty vs EPU (różne terminy/skutki) ## Moduły (30 łącznie — ✓ 30 OK, ☐ 0 STUB) ``` [✓] OK mod-KC-cywilne-zobowiazania-odpowiedzialnosc [✓] OK mod-KC-spadki (v2.0, rozbudowane 2026-07-19: zapis zwykły/windykacyjny, polecenie testamentowe, wykonawca testamentu, wydziedziczenie [odróżnione od niegodności dziedziczenia], pełna odpowiedzialność za długi spadkowe, zrzeczenie się dziedziczenia, BRAK SPADKOBIERCÓW — dziedziczenie przez gminę/Skarb Państwa art. 935 KC [odpowiedź na pytanie użytkownika]; spadki transgraniczne/EPS i dziedziczenie gospodarstw rolnych oznaczone jako punkt startowy) [✓] OK mod-KC-konsumenckie [✓] OK mod-KC-ubezpieczenia [✓] NOWY mod-KC-kredyty-frankowe [✓] OK mod-KRO-rodzinne (rozbudowany 2026-07-19: dodano EKSMISJĘ MAŁŻONKA [art. 58 §2-4, z zastrzeżeniem SN że nie zastępuje podziału majątku], OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY szerszego kręgu [dziadkowie-wnuki, rodzeństwo, zasada pomocniczości], SUROGACJĘ [zasada mater semper certa est, szara strefa prawna], KONKUBINAT [praktyczne braki i narzędzia ochrony], ZMIANĘ IMIENIA I NAZWISKA [ustawa 2008, odrębna od art. 59 KRO]) [✓] OK mod-ubezwlasnowolnienie-opieka-kuratela (dodany 2026-07-19: ubezwłasnowolnienie całkowite/ częściowe [art. 13/16 KC], procedura, hierarchia opiekunów [art. 176 KRO], SYTUACJA BRAKU RODZINY — mechanizm przerzucenia poszukiwania opiekuna na OPS/MOPS [stały nabór kandydatów], kuratela dla osoby niepełnosprawnej art. 183 KRO jako instytucja odrębna. Odpowiedź na szczegółowe pytanie użytkownika) [✓] OK mod-KRO-zawarcie-malzenstwa-bigamia-transgraniczne (rozbudowany 2026-07-19: dodano sekcje SEPARACJA [art. 61¹-61⁶, różnice od rozwodu — rozkład tylko zupełny nie trwały, brak zakazu ponownego małżeństwa NIE działa — działa ODWROTNIE], USTRÓJ MAJĄTKOWY MAŁŻEŃSKI/INTERCYZA [art. 31-54, katalog zamknięty ustrojów], USTALENIE OJCOSTWA [uznanie + sądowe, odrębne od zaprzeczenia, + zapowiedziana reforma 2026 domniemania z art. 62] — w pliku mod-KRO-rodzinne.md) [✓] OK mod-KRO-przysposobienie-adopcja-miedzynarodowa (nadrobienie zaległości w SKILL.md — moduł już istniał: przysposobienie krajowe [3 rodzaje: pełne/niepełne/ całkowite], przysposobienie międzynarodowe wg Konwencji haskiej 1993 [zasada subsydiarności, oba kierunki — cudzoziemiec w Polsce / Polacy za granicą], pasierb transgraniczny) [✓] OK mod-piecza-zastepcza-rodzina-zastepcza (dodany 2026-07-19: piecza zastępcza jako instytucja ODRĘBNA od przysposobienia [opieka czasowa, więź prawna z rodziną biologiczną trwa], rodzaje [spokrewniona — "adopcja przez rodzinę" w potocznym rozumieniu, niezawodowa, zawodowa w 3 wariantach, rodzinny dom dziecka], procedura umieszczenia, zasada nierozdzielania rodzeństwa nawet transgranicznie. Odpowiedź na pytanie użytkownika o "opiekę zastępczą") (dodany 2026-07-19: zawarcie małżeństwa [forma cywilna/ konkordatowa, przeszkody małżeńskie], bigamia [pełne opracowanie cywilne + karne, konwalidacja], małżeństwo zagraniczne [locus regit actum, transkrypcja, klauzula porządku publicznego], bigamia zagraniczna w kraju dopuszczającym, małżeństwo jednopłciowe [PRZEŁOMOWY wyrok TSUE C-713/23 z 25.11.2025 + NSA z 20.03.2026 — obowiązek transkrypcji dla par UE, temat żywy/sporny politycznie]. Odpowiedź na pytanie użytkownika) (v1.1.0 2026-07-02: +mediacja rozwodowa art.436/445² KPC, +OZSS rozszerzone, +świadkowie w sprawach rozwodowych — pointer do shared/MOD-ATAK-NA-SWIADKA.md, bez duplikacji) [✓] OK mod-KSH-spolki-handlowe (rozbudowany 2026-07-19: KONTROLA PRZEDSIĘBIORCY [Rozdział 5 Prawa przedsiębiorców — zawiadomienie 7-30 dni, sprzeciw 3 dni robocze, zakaz podwójnej kontroli] + REGLAMENTACJA DZIAŁALNOŚCI [koncesja/zezwolenie/wpis do rejestru regulowanego — z kluczową różnicą: koncesja jest UZNANIOWA, pozostałe dwie NIE]) [✓] OK mod-reklama-wobec-nieletnich (nadrobienie zaległości w SKILL.md — moduł już istniał) [✓] OK mod-prawo-wekslowe-czekowe (dodany 2026-07-19: struktura Prawa wekslowego/czekowego 1936, elementy konieczne weksla własnego/trasowanego, weksel in blanco i deklaracja wekslowa [ciężar dowodu na dłużniku], indos, awal, protest, TRZY różne terminy przedawnienia wg adresata roszczenia, różnice weksel/czek. Odpowiedź na audyt pokrycia prawa gospodarczego) [✓] OK mod-wekslowe-kontrola-przedsiebiorcy-koncesje (dodany 2026-07-19: Prawo wekslowe/czekowe 1936 [essentialia negotii, indos, aval, protest, weksel in blanco], kontrola przedsiębiorcy [Rozdział 5 Prawa przedsiębiorców — terminy 7-30 dni, katalog wyjątków, książka kontroli, sprzeciw], działalność regulowana/ koncesjonowana [3 poziomy reglamentacji, zasada subsydiarności koncesji]. Odpowiedź na audyt pokrycia prawa gospodarczego) [✓] OK mod-KSH-wrogie-przejecie-obrona-bialy-rycerz (dodany 2026-07-18: brak definicji ustawowej "wrogiego przejęcia" — termin ekonomiczny; techniki obrony prewencyjne (zapisy statutowe, akcje nieme/uprzywilejowane, złote spadochrony) i reaktywne (biały rycerz — z zastrzeżeniem że to wciąż przejęcie, tylko friendly; zatruta pigułka, MBO). Odpowiedź na pytanie użytkownika) [✓] OK mod-PrUpad-upadlosc-restrukturyzacja [✓] NOWY mod-ustawa-doradca-restrukturyzacyjny-zawod (Dz.U. 2022 poz. 1007 [licencja, sprawdź nowszy t.j.] + Pr. upadłościowe Dz.U. 2025 poz. 614 art. 157 + Pr. restrukturyzacyjne Dz.U. 2022 poz. 2309 [sprawdź nowszy] + nowelizacja Dz.U. 2025 poz. 1085; zawód regulowany — licencja MS, BEZ samorządu/izby; syndyk/nadzorca/zarządca jako posiadacz jednej licencji; rozgraniczenie od mod-PrUpad-upadlosc-restrukturyzacja — status osoby vs przebieg postępowania) [✓] OK mod-KPC-egzekucja-windykacja [✓] OK mod-ustawa-prawa-konsumenta [✓] OK mod-ustawa-UZNK-nieuczciwa-konkurencja [✓] OK mod-ustawa-UOKIK-antymonopolowe [✓] OK mod-ustawa-monopole-panstwowe [✓] OK mod-rzeczy-znalezione-zasiedzenie (dodany 2026-07-18: ustawa o rzeczach znalezionych 2015 [obowiązki znalazcy, znaleźne 1/10 wartości, nabycie własności po roku/2 latach, kategorie szczególne — broń, wojskowe, zabytki]; PEŁNE opracowanie zasiedzenia [art. 172-176 KC — zastępuje dotychczasowy 5-linijkowy szkielet w ANEKS D mod-KC-cywilne-zobowiazania]: kryteria dobrej/ złej wiary, doliczanie posiadania poprzednika, ograniczenie rolne 300 ha, pułapka współwłasności SN IV CSK 117/12; potwierdzenie że przywłaszczenie mienia [karne] już dobrze pokryte — bez duplikacji) (dodany 2026-07-18: podstawa konstytucyjna art. 216 ust. 3 [ustawa + ważny interes społeczny], monopol na gry hazardowe [Totalizator Sportowy], operator wyznaczony [Poczta Polska] — w tym WAŻNE ZNALEZISKO: sporna, wielokrotnie nowelizowana kwestia art. 165 §2 KPC dot. skutku nadania pisma procesowego u różnych operatorów pocztowych, ostrzeżenie dodane też w pisma-procesowe-v3. Komplementarny do mod-ustawa-UOKIK — monopol PAŃSTWOWY [celowy, ustawowy] vs pozycja dominująca [rynkowa]) (dodany 2026-07-18: rozgraniczenie od UZNK — struktura rynku [monopol, pozycja dominująca, koncentracje] vs uczciwość praktyk. Kontrola koncentracji z mocy ustawy, 3 rodzaje decyzji Prezesa UOKiK, kary i program leniency. Odpowiedź na pytanie o "kwestie monopoli") [✓] OK mod-ustawa-deweloperska [✓] OK mod-ustawa-KRS-rejestr-sadowy [✓] OK mod-ustawa-fundacje-stowarzyszenia [✓] OK mod-ustawa-spoldzielnie-wlasnosc-lokali [✓] OK mod-KP-art943-mobbing-dyskryminacja [✓] OK mod-ustawa-cudzoziemcy [✓] OK mod-ustawa-timeshare-zastaw-rejestrowy ``` ## Jak wywołać ``` view /mnt/skills/user/dr-02-prawo-cywilne-rodzinne-gospodarcze/modules/[nazwa-modulu].md ``` ## Lokalna mapa aktów prawnych ``` view /mnt/skills/user/dr-02-prawo-cywilne-rodzinne-gospodarcze/MAPA-AKTOW.md ``` ## Powiązania zewnętrzne - Wchodzi z: `prawo-polskie-v2` → `ROUTING-MAP.md` → ten skill - Wychodzi do: `pisma-procesowe-v3` / `analiza-sadowa-v6` / `orzeczenia-sadowe-v2` / `analizator-umow-v1` - mod-KRO-rodzinne (sprawy rozwodowe, świadkowie) → `shared/MOD-ATAK-NA-SWIADKA.md` (kanoniczne techniki ataku/obrony wiarygodności świadka) oraz `przesluchanie-swiadkow-v2-min90` (przygotowanie przesłuchania) - Weryfikacja prawa: isap.sejm.gov.pl - Orzecznictwo: orzeczenia.ms.gov.pl, sn.pl ## ⚖️ DISCLAIMER (obowiązkowy) Po zakończeniu analizy lub przed oddaniem odpowiedzi zawierającej ocenę prawną: ```text view /mnt/skills/user/shared/DISCLAIMER.md ``` Wybierz wariant odpowiedni do trybu: - **PRAWNIK / kancelaria** → wariant techniczny (art. 4 Prawa o adwokaturze / art. 6 u.r.p.) - **LAIK / pro se** → wariant uproszczony (informacja ≠ porada prawna) Disclaimer musi być **ostatnim elementem** każdej odpowiedzi zawierającej analizę prawną, ocenę szans, kwalifikację prawną lub interpretację przepisu.