---
name: ideaal-klantprofiel
description: "Definieer je Ideal Customer Profile (ICP) — het type klant dat het snelst koopt, het langst blijft en het meest aanbeveelt. Gericht op acquisitie en sales."
triggers:
  - icp
  - ideal customer profile
  - ideale klant
  - klantprofiel
  - ideaal klantprofiel
  - beste klant
  - wie is onze klant
  - target klant
  - klant definiëren
---

# Ideaal Klantprofiel

## Metadata

**Doel:** Definieer het type klant dat het beste bij je product past — de klant die het snelst koopt, het langst blijft, en het meest aanbeveelt. Het ICP stuurt je sales, marketing en partnership-beslissingen.

**Verschil met Persona:**
- **ICP** = het ideale *klantprofiel* op bedrijfs-/koperniveau → WIE je target voor acquisitie ("dit type organisatie, in deze fase, met dit budget")
- **Persona** = de *gebruiker* als mens → HOE je ontwerpt ("zo denkt, werkt en voelt deze persoon")
- Bij B2B: ICP = het bedrijf dat je target, Persona = de mens binnen dat bedrijf die je product gebruikt
- Bij B2C: ICP en persona overlappen meer, maar ICP focust op koopgedrag, persona op gebruiksgedrag

**Aanpak:** Analyseer je beste bestaande klanten. Zoek patronen. Definieer het profiel op basis van bewijs, niet aannames.

**Output:** ICP-profiel met firmographics, koopgedrag, signalen en disqualificatie-criteria. Plus: match met huidige klantenbestand.

---

## Instructies

### Fase 0: Context ophalen

**Stap 1 — Check wat er al is**
Scan uploads, gedeelde mappen en workspace op relevante bestanden (eerdere ICP-definities, klantdata, research). Lees ze door.

**Stap 2 — Slimme vragen stellen**
- **Wel context gevonden →** Bevestig kort wat je ziet ("Ik zie [X], klopt dat?"). Stel alleen vragen over wat je nog mist.
- **Geen context →** Stel onderstaande vragen.

---

1. **Bestaande klanten**: Heb je al klanten? Hoeveel? Heb je data over wie het best presteert?
2. **Best-fit signalen**: Welke klanten zijn het meest tevreden, betalen het meest, of bevelen je het vaakst aan?
3. **Worst-fit signalen**: Welke klanten churnen snel, kosten veel support, of passen eigenlijk niet?
4. **Markt**: B2B, B2C, of hybride? Dit bepaalt welke profiel-kenmerken relevant zijn.
5. **Fase**: Heb je al product-market fit of zoek je die nog?
6. **Doel**: Waarvoor gebruik je het ICP? Sales-focus, marketing-targeting, partnership-selectie?

---

## Stap 1: Je Beste Klanten Analyseren

Als je al klanten hebt, begin daar. Je ICP zit verborgen in je data.

**Selecteer je top 10-20% klanten op basis van:**
- Hoogste retentie (langst klant)
- Hoogste omzet of LTV
- Snelste sales cycle (kortste tijd van lead tot klant)
- Laagste support-kosten
- Hoogste NPS of tevredenheid
- Meeste referrals

**Zoek patronen in deze groep:**

| Kenmerk | Wat je zoekt |
|---|---|
| **Bedrijfsgrootte** | Hoeveel medewerkers? Is er een sweet spot? |
| **Industrie/sector** | Clustert het in bepaalde sectoren? |
| **Fase** | Startup, scaleup, volwassen bedrijf? |
| **Budget** | Welk budget hebben ze? Wie beslist? |
| **Probleem-urgentie** | Hoe groot was het probleem dat ze oplosten? |
| **Tech-stack** | Welke tools gebruikten ze al? |
| **Koopgedrag** | Hoe vonden ze je? Hoe lang duurde de beslissing? |

**Doorvragen:**
- "Wat hebben je 5 beste klanten gemeen dat je 5 slechtste niet hebben?"
- "Welke klanten kocht het snelst? Wat was er anders aan hun situatie?"
- "Welke klanten kosten het meeste support? Is er een patroon?"

---

## Stap 2: Het ICP-Profiel Opbouwen

### Firmographics (het bedrijf)

- **Bedrijfsgrootte**: Aantal medewerkers en/of omzet
- **Sector/industrie**: Specifieke sectoren of breed?
- **Geografie**: NL, Benelux, Europa, wereldwijd?
- **Bedrijfsfase**: Startup, groei, volwassen, enterprise?
- **Business model**: SaaS, dienstverlening, e-commerce, productie?

### Situationele kenmerken (de context)

- **Trigger-event**: Wat is er net gebeurd waardoor ze gaan zoeken? (Nieuwe funding, teamgroei, compliance-eis, pijn die escaleert)
- **Technologie**: Welke tools gebruiken ze al die compatibel zijn met jouw product?
- **Team**: Hebben ze het team om jouw product te adopteren?
- **Budget-cyclus**: Wanneer wordt er budget toegekend?

### Koopgedrag (hoe ze kopen)

- **Decision maker**: Wie beslist? (Titel, rol, senioriteit)
- **Champion**: Wie is de interne voorvechter voor jouw product?
- **Buying process**: Self-service, sales-assisted, enterprise procurement?
- **Typische dealsize**: Wat betalen ze gemiddeld?
- **Sales cycle**: Hoe lang van eerste contact tot klant?

### Succesindicatoren (hoe je ze herkent)

- **Positieve signalen**: Wat zie je bij leads die klant worden?
  - Ze hebben al budget gereserveerd
  - Ze hebben al alternatieven geprobeerd
  - Ze kunnen het probleem in euro's of uren benoemen
  - De decision maker is betrokken bij het eerste gesprek

- **Rode vlaggen**: Wat zie je bij leads die niet converteren of snel churnen?
  - "We kijken alleen maar rond"
  - Geen budget, geen tijdlijn
  - Het probleem is "nice to have"
  - Beslissing door meer dan 5 stakeholders

---

## Stap 3: ICP-Statement Formuleren

Vat het profiel samen in een leesbaar statement:

**Template:**
```
Ons ideale klant is een [type bedrijf] in [sector/sectoren]
met [grootte] medewerkers, die [specifiek probleem] ervaart
omdat [situatie/trigger]. Ze hebben [kenmerk dat succes voorspelt]
en de beslissing wordt genomen door [rol].
```

**Voorbeeld:**
```
Ons ideale klant is een B2B SaaS bedrijf (Series A-B) met
30-200 medewerkers, dat moeite heeft om productbeslissingen
data-gedreven te nemen omdat ze sneller groeien dan hun
processen bijhouden. Ze hebben al een productteam van
minimaal 3 PM's en de VP Product beslist over tooling.
Ze besteden nu 5+ uur per week aan handmatige rapportages.
```

---

## Stap 4: Disqualificatie-Criteria

Even belangrijk als weten wie je wilt: weten wie je NIET wilt.

**Maak een expliciete lijst van wie niet past:**

| Criterium | Disqualificatie |
|---|---|
| Te klein | < 10 medewerkers (geen budget, geen team) |
| Te groot | > 5.000 medewerkers (te lang sales cycle, te veel procurement) |
| Verkeerde sector | Overheid (aanbestedingen, te traag) |
| Geen probleem | Ze zoeken een nice-to-have, geen pijn |
| Geen budget | Geen budget voor tooling dit jaar |
| Verkeerde fase | Pre-revenue startup (geen data om te analyseren) |

**Doorvragen:**
- "Welke klant zou je weigeren, ook als ze willen betalen?"
- "Welke sales-gesprekken zijn altijd tijdverspilling gebleken?"
- "Bij welk type klant is de churn het hoogst?"

---

## Stap 5: ICP Valideren

Je ICP is een hypothese. Valideer hem:

1. **Toets tegen je data**: Vallen je beste klanten in het profiel? Vallen je slechtste erbuiten?
2. **Toets bij sales**: Herkennen ze het profiel? Missen ze iets?
3. **Toets bij support**: Welke klanten kosten de meeste support? Vallen die buiten het ICP?
4. **Marktgrootte**: Is het ICP-segment groot genoeg om je groeidoelen te halen?
5. **Itereer**: Herzie elk kwartaal op basis van nieuwe klantdata

---

## Output

Lever het volgende op:

1. **ICP-profiel** — firmographics, situationele kenmerken, koopgedrag, succesindicatoren
2. **ICP-statement** — het profiel samengevat in 3-4 zinnen
3. **Disqualificatie-criteria** — wie past expliciet NIET
4. **Herkenningssignalen** — hoe herken je een ICP-match in een lead of gesprek
5. **Match-analyse** — hoe goed passen je huidige klanten bij het ICP
6. **Relatie met persona** — welke persona('s) zitten binnen dit ICP

---

## Veel Voorkomende Fouten

- **ICP te breed maken** — "MKB in Nederland" is geen ICP. "B2B SaaS, Series A-B, 30-200 medewerkers met een productteam" wel
- **ICP baseren op wensen in plaats van data** — kijk naar je beste klanten, niet naar wie je zou willen
- **Geen disqualificatie-criteria** — als je niet weet wie NIET past, besteed je sales-tijd aan de verkeerde leads
- **ICP en persona verwarren** — ICP = wie je target (bedrijf/koper), persona = wie het gebruikt (mens)
- **ICP één keer maken en nooit herzien** — je klantenbestand verandert, je ICP moet mee-evolueren
- **Te veel op firmographics letten** — een bedrijf van de juiste grootte en sector maar zonder pijn is geen goede klant
- **Sales er niet bij betrekken** — sales praat dagelijks met prospects en weet het best wie converteert en wie niet

---

## Bronnen

- Lincoln Murphy — *Ideal Customer Profile* framework
- Aaron Ross — *Predictable Revenue* — ICP in outbound sales
- Hiten Shah — Customer Development interviews voor ICP
- Product Faculty — segment-selectie en beachhead market
