---
name: jdg-ryczalt-podatek
description: Wyliczenie i zapłata ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych — podstawa opodatkowania, odliczenie składek społecznych i 50% składki zdrowotnej, podział odliczeń między stawki, rozliczenie miesięczne i kwartalne, terminy płatności, mikrorachunek podatkowy, ulga na złe długi, IKZE. Zawiera skrypt liczący. Użyj przy pytaniach "ile podatku zapłacę", "jak policzyć ryczałt", "co mogę odliczyć", "do kiedy zapłacić ryczałt", "kwartalnie czy miesięcznie".
license: MIT
compatibility: Dotyczy polskich przepisów podatkowo-składkowych w brzmieniu na rok 2026. Zgodny ze standardem Agent Skills — działa w dowolnym środowisku czytającym SKILL.md. Skille tego zestawu odwołują się do siebie nawzajem; zalecana instalacja całego kompletu. Skrypty w katalogu scripts/ wymagają Pythona 3.9+ (bez zależności zewnętrznych).
metadata:
  jezyk: pl
  jurysdykcja: PL
  rok-podatkowy: "2026"
  zakres: jdg-ryczalt
  status: eksperymentalny
  wersja: "0.4.0"
  repozytorium: https://github.com/everywebco/ksiegowosc-jdg-skills
---

# Wyliczenie i zapłata ryczałtu

> ⚠️ **Projekt eksperymentalny.** To nie jest porada podatkowa ani prawna. Autorzy nie ponoszą
> żadnej odpowiedzialności za skutki użycia. Weryfikuj u księgowego lub doradcy podatkowego.

Kwoty składek i limitów bierz ze skilla **`jdg-parametry`**.

## Wzór

```
podstawa (dla danej stawki) = przychód narastająco
                              − składki społeczne zapłacone narastająco
                              − 50% zapłaconej składki zdrowotnej narastająco
                              − pozostałe odliczenia (IKZE, darowizny, ulgi)

podatek narastająco = Σ (podstawa_stawki × stawka)
do zapłaty za okres = podatek narastająco − ryczałt należny za okresy wcześniejsze
```

Cztery rzeczy, które trzeba trzymać w głowie:

1. **Przychód liczysz memoriałowo** (data powstania przychodu — `jdg-ryczalt-ewidencja`),
   ale **składki i odliczenia kasowo** — w miesiącu, w którym faktycznie je zapłaciłeś.
   Składka zapłacona 20 lutego za styczeń odlicza się w lutym.
2. **Odliczenia dzielisz między stawki proporcjonalnie** do udziału przychodów opodatkowanych
   każdą stawką w przychodzie ogółem (art. 11 ust. 3 ustawy o ryczałcie).
3. **Liczysz narastająco od początku roku.** Dzięki temu nadwyżka odliczeń z miesiąca chudego
   automatycznie pomniejsza podatek w kolejnych miesiącach. Nadwyżka **nie przechodzi** na rok
   następny — przepada.
4. **Zaokrąglenia** — podstawę i kwotę podatku zaokrągla się do pełnych złotych (art. 63
   Ordynacji podatkowej).

## Co można odliczyć od przychodu

| Odliczenie | Uwagi |
| --- | --- |
| Składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalna, rentowa, chorobowa, wypadkowa) | **zapłacone**, nie należne; własne i osoby współpracującej |
| **50% zapłaconych składek zdrowotnych** | bez limitu kwotowego; liczy się kwota faktycznie zapłacona w roku, także zaległości i dopłata z rozliczenia rocznego |
| Wpłaty na **IKZE** | do rocznego limitu |
| Darowizny | OPP, kult religijny, krwiodawstwo, edukacja zawodowa — w granicach ustawowych |
| Ulga termomodernizacyjna, rehabilitacyjna, internetowa, na zabytki | odliczane od przychodu w PIT-28 |
| Ulga na złe długi | zmniejszenie przychodu o wierzytelność niezapłaconą 90 dni od terminu płatności |
| Strata z lat ubiegłych | rozliczana na zasadach ogólnych, jeśli powstała przed przejściem na ryczałt |

**Nie odliczysz:** kosztów działalności, Funduszu Pracy, ulgi na dzieci (nie występuje
w PIT-28), IP Box, ulgi B+R, wspólnego rozliczenia z małżonkiem.

Uwaga na kolejność: **Fundusz Pracy nie jest składką na ubezpieczenie społeczne** i nie
podlega odliczeniu, mimo że płacisz go jednym przelewem do ZUS. Odejmij go od kwoty przelewu,
zanim policzysz odliczenie.

## Skrypt

`scripts/oblicz_ryczalt.py` liczy rozliczenie miesiąc po miesiącu, z podziałem na stawki
i proporcjonalnym rozdziałem odliczeń.

```bash
# wzorcowy plik wejściowy
python3 scripts/oblicz_ryczalt.py --przyklad > dane.json

# wyliczenie
python3 scripts/oblicz_ryczalt.py --dane dane.json

# testy wewnętrzne skryptu
python3 scripts/oblicz_ryczalt.py --self-test
```

Format wejścia — lista miesięcy, w każdym: przychody w podziale na stawki (klucz = stawka
w procentach), zapłacone w tym miesiącu składki społeczne, zapłacona składka zdrowotna
(skrypt sam bierze z niej 50%) oraz inne odliczenia.

Używaj skryptu zamiast liczyć w pamięci — ręczne dzielenie odliczeń między stawki jest
typowym miejscem na błąd.

## Terminy i płatność

| Rozliczenie | Termin |
| --- | --- |
| Miesięczne | do 20. dnia miesiąca następnego |
| Kwartalne | do 20. dnia miesiąca po kwartale |
| Za grudzień / IV kwartał | do 20 stycznia roku następnego |

- Wpłacasz na **mikrorachunek podatkowy** (generowany z NIP lub PESEL na podatki.gov.pl),
  symbol formularza **PPE**, wskazując okres.
- Ryczałtu **nie zgłasza się deklaracją w trakcie roku** — płacisz bez składania miesięcznych
  formularzy. Rozliczenie następuje raz w roku w PIT-28.
- **Nie ma zwolnienia z wpłaty przy niskiej kwocie podatku.** Limit 1 000 zł, przy którym można
  odpuścić zaliczkę, dotyczy skali i podatku liniowego — **nie ryczałtu**. To częsty błąd.
- Termin przypadający w sobotę lub dzień ustawowo wolny przesuwa się na najbliższy dzień
  roboczy.

## Rozliczenie kwartalne

Warunki:
- przychody w roku poprzednim nie przekroczyły równowartości **200 000 EUR** (kwota —
  `jdg-parametry`), albo rozpoczynasz działalność w danym roku,
- o wyborze kwartalnego rozliczenia informujesz **w zeznaniu PIT-28** składanym za ten rok
  (a nie z góry).

Kiedy się opłaca: poprawia płynność (podatek płacisz do 3 miesięcy później), ale kumuluje
kwoty. Przy nierównomiernych przychodach rachunek podatkowy wychodzi identycznie — różnica
jest wyłącznie w harmonogramie płatności.

## Ulga na złe długi

Jeżeli kontrahent nie zapłacił faktury w ciągu **90 dni od upływu terminu płatności**,
możesz zmniejszyć przychód o kwotę tej wierzytelności — w rozliczeniu za okres, w którym
upłynęło 90 dni. Po otrzymaniu zapłaty **doliczasz przychód z powrotem** w okresie zapłaty.
Symetrycznie działa obowiązek zwiększenia przychodu u dłużnika. Warunki (m.in. brak
postępowania restrukturyzacyjnego, 2 lata od wystawienia faktury, transakcja krajowa) — sprawdź
w art. 11 ustawy o ryczałcie.

## Sprawdzenie przed zapłatą — lista kontrolna

1. Czy wszystkie przychody miesiąca są w ewidencji, w prawidłowej dacie i przy prawidłowej
   stawce?
2. Czy zaliczki otrzymane od klientów nie zostały omyłkowo ujęte jako przychód?
3. Czy odliczyłem tylko składki **faktycznie zapłacone** w tym miesiącu i czy odjąłem
   Fundusz Pracy?
4. Czy wziąłem **połowę** zdrowotnej, a nie całość?
5. Czy przy kilku stawkach odliczenia rozdzieliłem proporcjonalnie?
6. Czy uwzględniłem podatek zapłacony za wcześniejsze miesiące (liczenie narastające)?
7. Czy kwota jest zaokrąglona do pełnych złotych?
8. Czy przelew idzie na mikrorachunek z prawidłowym okresem i symbolem PPE?

## Częste błędy

- Odliczanie **całej** składki zdrowotnej zamiast połowy.
- Odliczanie składek **należnych** zamiast zapłaconych.
- Wliczanie Funduszu Pracy do odliczenia.
- Liczenie każdego miesiąca osobno i utrata nadwyżki odliczeń.
- Przypisanie całego odliczenia do stawki najwyższej „bo tak korzystniej".
- Pominięcie wpłaty przy podatku poniżej 1 000 zł.
- Zapłata na stary rachunek urzędu skarbowego zamiast na mikrorachunek.
