--- name: jdg-ryczalt-start description: Założenie JDG i wybór ryczałtu ewidencjonowanego jako formy opodatkowania — wpis do CEIDG, PKD, zgłoszenie do ZUS, terminy złożenia oświadczenia o wyborze ryczałtu, warunki i wyłączenia (limit 2 mln EUR, art. 8, zasada byłego pracodawcy), zmiana formy opodatkowania na kolejny rok, ocena czy ryczałt się opłaca. Użyj przy pytaniach o zakładanie firmy, "chcę przejść na ryczałt", "czy mogę być na ryczałcie", "do kiedy mogę zmienić formę opodatkowania". license: MIT compatibility: Dotyczy polskich przepisów podatkowo-składkowych w brzmieniu na rok 2026. Zgodny ze standardem Agent Skills — działa w dowolnym środowisku czytającym SKILL.md. Skille tego zestawu odwołują się do siebie nawzajem; zalecana instalacja całego kompletu. metadata: jezyk: pl jurysdykcja: PL rok-podatkowy: "2026" zakres: jdg-ryczalt status: eksperymentalny wersja: "0.4.0" repozytorium: https://github.com/everywebco/ksiegowosc-jdg-skills --- # Start na ryczałcie: założenie JDG i wybór formy opodatkowania > ⚠️ **Projekt eksperymentalny.** To nie jest porada podatkowa ani prawna. Autorzy nie ponoszą > żadnej odpowiedzialności za skutki użycia. Weryfikuj u księgowego lub doradcy podatkowego. Konkretne kwoty i limity bierz ze skilla **`jdg-parametry`** — nie podawaj ich z pamięci. ## Krok 1: sprawdź, czy w ogóle możesz być na ryczałcie Zadaj te pytania w tej kolejności. Pierwsze „nie" kończy temat. 1. **Limit przychodu.** Czy przychód z działalności prowadzonej samodzielnie w roku poprzednim nie przekroczył równowartości 2 000 000 EUR? (Rozpoczynający działalność w trakcie roku — limit nie dotyczy pierwszego roku.) W spółce cywilnej/jawnej osób fizycznych liczy się suma przychodów wszystkich wspólników. 2. **Wyłączenia przedmiotowe (art. 8 ust. 1 ustawy o ryczałcie).** Ryczałt nie przysługuje m.in. przy: prowadzeniu apteki, kupnie i sprzedaży wartości dewizowych, handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, wytwarzaniu wyrobów opodatkowanych akcyzą (z wyjątkiem energii elektrycznej z OZE), opłacaniu podatku w formie karty podatkowej, korzystaniu z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego. 3. **Zasada byłego pracodawcy (art. 8 ust. 2).** To najczęstsza pułapka. Jeśli świadczysz na rzecz **byłego lub obecnego pracodawcy** usługi **odpowiadające czynnościom**, które wykonywałeś u niego na etacie w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym — tracisz prawo do ryczałtu **od dnia uzyskania takiego przychodu** i przechodzisz na skalę podatkową. - Liczy się faktyczna treść czynności, nie nazwa stanowiska ani nazwa usługi na fakturze. - Umowa zlecenie/o dzieło u tego podmiotu **nie** uruchamia tego wyłączenia — przepis mówi o stosunku pracy i spółdzielczym stosunku pracy. - Wyłączenie „wygasa" — po upływie roku podatkowego następującego po roku, w którym trwał etat, ograniczenie przestaje działać. 4. **Podmioty powiązane.** Sprawdź aktualne brzmienie art. 12 ustawy o ryczałcie — patrz ostrzeżenie w `jdg-parametry`. Świadczenie usług dla spółki małżonka, spółki rodzinnej lub podmiotu z tej samej grupy może wpływać na stawkę. Jeśli którykolwiek punkt budzi wątpliwości → **wniosek o interpretację indywidualną** przed rozpoczęciem, nie po. Procedura w skillu `jdg-ryczalt-stawka`. ## Krok 2: czy ryczałt się opłaca Ryczałt płaci się **od przychodu**, bez kosztów. Reguła kciuka: - **Ryczałt zwykle wygrywa**, gdy koszty są niskie (usługi intelektualne, konsulting, IT), stawka ryczałtu jest niska (12%, 8,5%, 5,5%, 3%), a przychód mieści się w niskim progu składki zdrowotnej. - **Ryczałt zwykle przegrywa**, gdy: masz wysokie realne koszty (towar, materiały, sprzęt, podwykonawcy), chcesz rozliczać się wspólnie z małżonkiem, korzystasz z ulgi na dzieci, chcesz amortyzować drogie środki trwałe, kwalifikujesz się do IP Box (**IP Box nie działa na ryczałcie**), albo planujesz stratę w pierwszym roku. Żeby porównać rzetelnie, policz dla każdej formy **łączne obciążenie = podatek + składka zdrowotna**, nie sam podatek — składka zdrowotna liczy się inaczej w każdej formie i to ona często decyduje. Wyliczenie po stronie ryczałtu: skille `jdg-ryczalt-podatek` i `jdg-zus`. Porównanie ze skalą i podatkiem liniowym jest **poza zakresem** obecnej wersji projektu — powiedz to użytkownikowi wprost zamiast szacować na oko. ## Krok 3: rejestracja w CEIDG Wniosek składasz przez biznes.gov.pl (Profil Zaufany / e-dowód) albo w urzędzie gminy. Elementy, które warto ustalić przed wypełnieniem: - **Data rozpoczęcia działalności** — może być przyszła; od niej biegnie 7 dni na zgłoszenie do ZUS i liczą się okresy ulg. - **Kody PKD** — pierwszy jest przeważający. Uwaga: obowiązuje **PKD 2025**; wpisy według PKD 2007 są przeklasyfikowywane w okresie przejściowym. PKD to klasyfikacja statystyczna — **nie determinuje stawki ryczałtu**, o niej decyduje PKWiU faktycznie wykonywanej czynności. - **Forma opodatkowania** — zaznaczasz „ryczałt od przychodów ewidencjonowanych" bezpośrednio we wniosku CEIDG. - **Adres** — do doręczeń i miejsca wykonywania działalności; przy mieszkaniu sprawdź podatek od nieruchomości i zgodę właściciela/spółdzielni. - **Rachunek bankowy** — firmowy nie jest obowiązkowy przy JDG, ale jest potrzebny do **białej listy** przy transakcjach ≥ 15 000 zł i przy MPP; rachunek prywatny nie trafia na białą listę. - **Ubezpieczenie** — deklaracja ulgi na start / preferencyjnych składek; szczegóły w `jdg-zus`. Po rejestracji w CEIDG dane trafiają automatycznie do US, ZUS, GUS (NIP i REGON nadawane z urzędu). **Zgłoszenie ubezpieczeniowe ZUS ZUA/ZZA składasz osobno w ciągu 7 dni** od daty rozpoczęcia — CEIDG tego nie robi za Ciebie. ## Krok 4: terminy wyboru i zmiany formy opodatkowania To pytanie wraca najczęściej. Reguła: > Oświadczenie o wyborze ryczałtu składasz **do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, > w którym osiągnąłeś pierwszy przychód w danym roku**. Jeżeli pierwszy przychód osiągnąłeś > **w grudniu** — do **końca roku podatkowego**. Konsekwencje praktyczne: - Wybór dotyczy **całego roku podatkowego**. Nie można zmienić formy w połowie roku „na przyszłość". - Raz wybrana forma **obowiązuje także w latach kolejnych**, dopóki jej nie zmienisz w tym samym terminie. Nie trzeba co roku składać oświadczenia. - Oświadczenie składasz przez **CEIDG** (zmiana wpisu) albo na piśmie do naczelnika US właściwego wg miejsca zamieszkania. - Pierwszy przychód, nie pierwsza faktura ani nie data rozpoczęcia działalności, uruchamia bieg terminu — patrz `jdg-ryczalt-ewidencja` (moment powstania przychodu). - Zawieszenie działalności nie zmienia formy opodatkowania. ## Krok 5: co uruchomić od razu po starcie | Obowiązek | Kiedy | Skill | | --- | --- | --- | | Zgłoszenie ZUS ZUA lub ZZA | 7 dni od rozpoczęcia | `jdg-zus` | | Decyzja o VAT (zwolnienie vs rejestracja VAT-R) | przed pierwszą sprzedażą | `jdg-vat` | | Rejestracja VAT-UE, jeśli kupujesz usługi z zagranicy (np. SaaS) | przed pierwszą transakcją | `jdg-vat` | | Założenie ewidencji przychodów | od pierwszego przychodu | `jdg-ryczalt-ewidencja` | | Wykaz środków trwałych i WNiP | przy pierwszym środku trwałym | `jdg-ryczalt-ewidencja` | | Uprawnienia w KSeF (ZAW-FA / token) | przed obowiązkiem KSeF | `jdg-faktury-ksef` | | Wygenerowanie mikrorachunku podatkowego | przed pierwszą wpłatą podatku | `jdg-ryczalt-podatek` | | Kasa fiskalna, jeśli sprzedajesz osobom fizycznym | przed przekroczeniem limitu | `jdg-vat` | ## Częste błędy - Mylenie **PKD z PKWiU** i wybieranie stawki ryczałtu „po kodzie PKD". - Przeoczenie zasady byłego pracodawcy przy przejściu z etatu na B2B do tej samej firmy. - Założenie, że oświadczenie o ryczałcie trzeba składać co roku (nie trzeba) albo że można je złożyć „kiedykolwiek w styczniu" (termin zależy od pierwszego przychodu). - Zgłoszenie do CEIDG bez ZUS ZUA/ZZA. - Wybór ryczałtu przy wysokich kosztach materiałowych bez policzenia obu wariantów.