--- name: jdg-vat description: VAT w jednoosobowej działalności — zwolnienie podmiotowe i jego limit, wyłączenia ze zwolnienia (m.in. doradztwo, usługi prawnicze), rejestracja VAT-R, moment utraty zwolnienia i powrotu do niego, JPK_V7M i V7K, VAT-UE i informacje podsumowujące, import usług i odwrotne obciążenie (SaaS z zagranicy), miejsce świadczenia usług, biała lista, split payment, odliczanie VAT od samochodu. Użyj przy pytaniach "czy muszę być vatowcem", "limit VAT", "VAT od usług z zagranicy", "kupuję subskrypcję w USA", "faktura dla klienta z UE". license: MIT compatibility: Dotyczy polskich przepisów podatkowo-składkowych w brzmieniu na rok 2026. Zgodny ze standardem Agent Skills — działa w dowolnym środowisku czytającym SKILL.md. Skille tego zestawu odwołują się do siebie nawzajem; zalecana instalacja całego kompletu. metadata: jezyk: pl jurysdykcja: PL rok-podatkowy: "2026" zakres: jdg-ryczalt status: eksperymentalny wersja: "0.4.0" repozytorium: https://github.com/everywebco/ksiegowosc-jdg-skills --- # VAT w JDG > ⚠️ **Projekt eksperymentalny.** To nie jest porada podatkowa ani prawna. Autorzy nie ponoszą > żadnej odpowiedzialności za skutki użycia. Weryfikuj u księgowego lub doradcy podatkowego. Limity bierz ze skilla **`jdg-parametry`**. ## Zasada, którą trzeba sobie przyswoić najpierw **VAT i ryczałt to dwa niezależne systemy.** Bycie na ryczałcie nie ogranicza prawa do odliczenia VAT. Ryczałtowiec będący czynnym podatnikiem VAT odlicza VAT naliczony normalnie, mimo że nie rozlicza kosztów w podatku dochodowym. Częsty mit: „na ryczałcie nie odliczam VAT" — to nieprawda. Konsekwencja: **przychód dla ryczałtu to kwota netto** (bez VAT należnego), jeżeli jesteś czynnym podatnikiem VAT. U zwolnionego z VAT przychodem jest cała kwota z faktury. ## Zwolnienie podmiotowe Przysługuje, gdy wartość sprzedaży w poprzednim roku nie przekroczyła limitu (kwota — `jdg-parametry`). Przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku limit liczy się **proporcjonalnie do liczby dni** prowadzenia działalności. Do limitu **nie wliczasz** m.in.: wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, sprzedaży zwolnionej przedmiotowo (z wyjątkami wymienionymi w ustawie), odpłatnego zbycia środków trwałych podlegających amortyzacji. ### Kto nie może korzystać ze zwolnienia (art. 113 ust. 13) Niezależnie od obrotu, zwolnienie **nie przysługuje** m.in. przy usługach: - **doradztwa** (poza doradztwem rolniczym w zakresie wskazanym w ustawie), - **prawniczych**, - jubilerskich, - ściągania długów, w tym factoringu, oraz przy dostawie m.in.: towarów opodatkowanych akcyzą (z wyjątkami), budynków i budowli w określonych przypadkach, terenów budowlanych, nowych środków transportu, części do pojazdów oraz sprzedaży na odległość niektórych towarów (elektronika, preparaty kosmetyczne, komputery, urządzenia elektroniczne). **To najczęstsza pułapka dla usług intelektualnych.** Jeżeli w umowie lub na fakturze pojawia się „doradztwo", zwolnienie podmiotowe odpada od pierwszej złotówki. Ocenia się treść usługi, nie jej nazwę — ale nazwa bywa pierwszym, po czym sięga kontrola. Przy usługach na styku (konsulting, analiza, audyt, doradztwo techniczne) rozważ interpretację indywidualną. ### Utrata i powrót - Zwolnienie tracisz **z chwilą przekroczenia limitu** — opodatkowana jest już transakcja, którą limit przekroczono, w części ponad limit. Rejestracja VAT-R **przed** tą transakcją. - Powrót do zwolnienia możliwy **najwcześniej po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utraciłeś prawo lub z niego zrezygnowałeś** — i tylko przy spełnieniu limitu za rok poprzedni. ## Rejestracja - **VAT-R** — przed dniem pierwszej czynności opodatkowanej. Można zarejestrować się dobrowolnie, mimo prawa do zwolnienia (opłaca się, gdy sprzedajesz do firm i masz zakupy z VAT). - **VAT-UE** (część VAT-R) — obowiązkowa rejestracja także dla podatnika **zwolnionego** z VAT, jeżeli: - nabywasz usługi od podatników z UE, dla których zobowiązanym do rozliczenia jesteś Ty (import usług), - świadczysz usługi na rzecz podatników z UE, opodatkowane w kraju nabywcy, - dokonujesz WNT powyżej limitu. - Rejestracja VAT-UE musi nastąpić **przed pierwszą taką transakcją**. ## Import usług — to dotyczy prawie każdej JDG Kupujesz subskrypcje, chmurę, reklamę, narzędzia SaaS od dostawcy spoza Polski (Google, AWS, Meta, GitHub, Figma)? To **import usług**, rozliczany na zasadzie odwrotnego obciążenia: | Twój status | Co robisz | | --- | --- | | Czynny podatnik VAT | wykazujesz VAT należny i (przy prawie do odliczenia) naliczony w JPK_V7 — neutralne kasowo | | **Zwolniony z VAT** | rejestrujesz się do VAT-UE, składasz **VAT-9M** (transakcje spoza UE i sporadyczne) albo **VAT-8** (jeśli zarejestrowany do WNT) i **płacisz VAT z własnej kieszeni** — nie odliczysz go | Termin: do 25. dnia miesiąca następnego. To najczęściej przeoczany obowiązek małych firm zwolnionych z VAT. ## Miejsce świadczenia usług - **B2B** (art. 28b) — co do zasady kraj **siedziby usługobiorcy**. Usługa dla firmy z Niemiec → VAT rozlicza nabywca; Ty wystawiasz fakturę bez VAT z adnotacją `odwrotne obciążenie` i wykazujesz ją w **informacji podsumowującej VAT-UE**. - **B2C** — co do zasady kraj siedziby usługodawcy, z licznymi wyjątkami (usługi elektroniczne, nieruchomości, transport, wstęp na imprezy). - **Usługi elektroniczne B2C do UE** — po przekroczeniu progu 10 000 EUR rocznie: rejestracja do **OSS** albo rejestracja VAT w każdym kraju konsumenta. - Zawsze zweryfikuj numer VAT kontrahenta w **VIES** i zachowaj dowód weryfikacji. ## Obowiązki bieżące czynnego podatnika | Obowiązek | Termin | | --- | --- | | JPK_V7M (miesięcznie) lub JPK_V7K (kwartalnie — ewidencja co miesiąc, deklaracja co kwartał) | do 25. dnia miesiąca następnego | | Zapłata VAT | do 25. dnia miesiąca następnego | | Informacja podsumowująca VAT-UE (tylko elektronicznie, miesięcznie) | do 25. dnia miesiąca następnego | Rozliczenie kwartalne w VAT dostępne jest dla **małych podatników** i dopiero po 12 miesiącach od rejestracji. ## Praktyczne pułapki - **Biała lista** — przy płatności ≥ 15 000 zł na rzecz czynnego podatnika VAT przelew musi trafić na rachunek z wykazu; inaczej sankcje (w tym solidarna odpowiedzialność za VAT kontrahenta). Rachunek prywatny (ROR) nie trafia na białą listę — to argument za rachunkiem firmowym. - **Split payment (MPP)** — obowiązkowy przy transakcjach ≥ 15 000 zł obejmujących towary i usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT (m.in. elektronika, usługi budowlane, części samochodowe). Faktura musi mieć adnotację `mechanizm podzielonej płatności`. - **Samochód osobowy** — 50% VAT przy użytku mieszanym; 100% wymaga zgłoszenia **VAT-26**, ewidencji przebiegu i regulaminu wykluczającego użytek prywatny. Przy ryczałcie samochód nie daje kosztów w PIT, więc jedyną korzyścią podatkową jest właśnie VAT. Leasing, wykup, sprzedaż auta i korekta odliczenia — `jdg-samochod`. - **Kasa fiskalna** — obowiązek wynika z przepisów o VAT i dotyczy także podatników zwolnionych z VAT; limit i wyłączenia w `jdg-parametry` oraz `jdg-ryczalt-ewidencja`. - **Ulga na złe długi w VAT** działa niezależnie od ulgi w podatku dochodowym — inne terminy i warunki. ## Czy rejestrować się do VAT dobrowolnie — szybka ocena Rejestracja zwykle **się opłaca**, gdy: sprzedajesz głównie firmom (VAT jest dla nich neutralny), masz istotne zakupy z VAT (sprzęt, leasing, oprogramowanie), eksportujesz usługi poza Polskę. Zwykle **nie opłaca się**, gdy: sprzedajesz konsumentom (VAT podnosi cenę końcową), masz znikome zakupy, cenisz prostotę (brak JPK_V7 to realna oszczędność czasu). ## Częste błędy - Przekonanie, że ryczałt wyklucza odliczanie VAT. - Korzystanie ze zwolnienia podmiotowego przy usługach doradczych. - Brak rejestracji VAT-UE przed pierwszym zakupem SaaS z zagranicy i niezłożone VAT-9M. - Liczenie limitu zwolnienia od pełnego roku przy działalności rozpoczętej w trakcie roku. - Przelew powyżej 15 000 zł na rachunek spoza białej listy.