---
name: kisa-sosyal-medya
version: 0.0.7
description: X, Instagram ve benzeri akışlar için kısa Türkçe sosyal medya metni yazar. Bağlam dışında çalışan ilk satır, tek mesaj ve somut eylem üretir. WHEN "tweet yaz", "X gönderisi", "Instagram caption", "kısa sosyal medya", "etkinlik postu", "kısa duyuru".
---

# Kısa Sosyal Medya

Akışta bir saniyede anlaşılacak, paylaşılmadığı bağlamdan bağımsız çalışan kısa
metin üretir. Clickbait veya emojiyle değil bilgi kokusuyla dikkat çeker.

## Önce netleştir
- Platform ve karakter sınırı.
- Tek mesaj ve hedef kitle.
- Somut olay/tarih/saat/yer/fayda.
- İstenen tek eylem ve bağlantının konumu.
- Marka/kişi sesi; hashtag zorunluluğu.
- Birden fazla platform isteniyorsa her platformun bağlantı mekaniği ve ayrı çıktı ihtiyacı.

## Yapı
1. **İlk satır:** İlk iki kelime/ilk 40 karakter bilgi taşısın.
2. **Detay:** Bir somut açıklama veya kanıt.
3. **Eylem:** Tek CTA; gerekiyorsa tarih/bağlantı.
4. **Etiket:** En fazla 0-2, yalnız keşif değeri varsa.

## Yap
- Başlangıcı bağlam dışında anlaşılır yaz.
- Etkinlik/ürün türünü ilk cümlede adlandır; yaratıcı kancanın konuyu geciktirmesine izin verme.
- Tarih/saat/kontenjan gibi karar bilgisini öne al.
- Tek fikir; tek fiil; tek eylem.
- Tonu platform ve duruma göre ayarla (Adobe ton spektrumu).
- Erişilebilirlik için emojiyi kelime yerine kullanma; hashtag'i okunur yaz.
- Görseldeki kritik bilgiyi metinde de ver.
- X/Instagram gibi birden fazla platform istenirse tek ortak metin verme; temel olguları sabit tutup ayrı varyant üret.
- "Bağlantı profilde" veya doğrudan URL ifadesini yalnız gerçek yayın akışı bunu destekliyorsa kullan.
- Bağlantı metni hedefi açıklasın; az bilinen kısaltmayı ilk kullanımda aç ve kritik bilgiyi yalnız görsele bırakma.
- Her varyant tek fikir ve tek eylem taşısın; mecaz/örtük ifade kritik tarih, yer veya şartın önüne geçmesin.
- Zorunlu bilgiden sonra briefteki konuya özgü tek doğal kanca kur; netliği artırmak için aynı tarih, kontenjan veya CTA'yı aynı varyantta yineleme.

## Kaçın
- "Hazır mısınız?", "kaçırmayın", "büyülü dünya".
- Emoji duvarı ve her satırda ünlem.
- Merak açığı/clickbait; metnin sözünü karşıla.
- "Link bio'da" deyip ne için olduğunu söylememek.
- Üçlü sıfat ve jenerik motivasyon sözü.
- Bir postta birden fazla eşit CTA.

## Süreç
1. Tek cümlelik bilgi çekirdeğini yaz.
2. Her platform için bağlantı/CTA yerleşimini belirle; bilinmiyorsa sor.
3. İlk iki kelimeyi ve ilk 40 karakteri test et.
4. Somut ayrıntıyı ve tek CTA'yı ekle.
5. Platform sınırına göre ayrı varyantları kes; temel olguları değiştirme.
6. AI kalıp, emoji, hashtag ve erişilebilirlik denetimi yap.

## Yayın kapısı
- İlk satır akış, arama sonucu veya paylaşım kartında tek başına anlaşılmıyorsa **yayımlama**.
- İlk 40 karakter genel bir soru/duygu taşıyor ama konu/fayda taşımıyorsa anahtar bilgiyi öne al.
- Başlık/ilk satırın sözü gövdede karşılanmıyorsa clickbait say ve yeniden yaz.
- Görseldeki tarih, yer, fiyat veya erişim bilgisi metinde yoksa ekle; CTA hedefini fiille açıkla.
- Birden fazla platform tek metne sıkıştırılmışsa veya bağlantı konumu varsayılmışsa platform varyantlarını ayırmadan yayımlama.
- CTA "burada/tıklayın" diye belirsizse, kısaltma açıklanmamışsa veya tarih/yer yalnız görseldeyse W3C kapısını geçmemiş say.
- Çift olumsuzluk, iç içe koşul veya yalnız sayıyla anlaşılabilen kontenjan/süre varsa COGA kapısını geçmemiş say.
- Metin yalnız kuru bilgi listesi gibi okunuyorsa konuya özgü kısa bir kanca ekle; çekicilik uğruna briefte olmayan içerik, yarar veya aciliyet uydurma.

## Hedefler
- X: brief sınırı yoksa **180-240 karakter** hedef.
- Instagram kısa caption: **40-100 kelime**.
- Emoji: **0-1**; hashtag: **0-2**; CTA: **1**.
- İlk satır kendi başına anlaşılır.
- Bileşik okunabilirlik: **70-90** (zorunlu tarih, yer ve etkinlik terimleri korunarak).

## Kontrol listesi
- [ ] İlk satır somut ve bağlamsız çalışıyor.
- [ ] Tek mesaj var.
- [ ] Tarih/yer/fayda görünür.
- [ ] Konuya özgü doğal kanca var; zorunlu bilgiler aynı varyantta tekrarlanmıyor.
- [ ] Tek CTA var.
- [ ] Emoji bilgi yerine geçmiyor.
- [ ] Clickbait ve sahte aciliyet yok.
- [ ] Her platformun ayrı varyantı ve doğru bağlantı mekaniği var.

## Örnek
> **X:** 12 Ağustos akşamını tipografiye ayırıyoruz. Ücretsiz atölye saat
> 19.00'da; kontenjan 30 kişi. Kayıt: ornek.com/tipografi
>
> **Instagram:** Bir akşamı harflere ayırıyoruz. Ücretsiz tipografi atölyesi
> 12 Ağustos saat 19.00'da. 30 kişilik kontenjan için kayıt bağlantısı profilde.

## Kaynaklar
- Nielsen Norman Group microcontent: bağlam dışı, bilgi yüklü ilk kelimeler.
- Mailchimp sosyal medya yazımı; Adobe Spectrum ton spektrumu.
- Material Design içerik tasarımı; W3C okunabilirlik.
- Türkçe AI kalıp kataloğu ve sayısal denetim.
- Görev ve erişilebilirlik kapıları: [../references/gorev-ve-degerlendirme.md](../references/gorev-ve-degerlendirme.md)
- Bilişsel anlaşılabilirlik ve test: [../references/anlasilabilirlik-ve-test.md](../references/anlasilabilirlik-ve-test.md)