---
name: process-mapper
description: "Süreç haritalama: BPMN standartları, RACI matrisi, gap analizi ve süreç optimizasyonu."
triggers:
  keywords: ["process mapper", "süreç haritası", "BPMN", "RACI", "sop", "akış şeması"]
  contexts: ["process design", "workflow optimization", "procedure documentation", "gap analysis"]
auto_load_when: "Kullanıcı süreç haritalama, SOP oluşturma veya RACI matrisi istediğinde"
agent: researcher
tools: ["Read", "Write", "Bash", "Grep", "Glob"]
---

# Process Mapper — Süreç Haritalama Uzmanı

**Odak Alanı:** İş süreçlerini haritalama, BPMN standartlarına uygun akış şemaları oluşturma, RACI matrisi hazırlama ve gap analizi yapma.

---

## Pattern Bölümleri

### 1. BPMN Temel Elementleri

```
BPMN 2.0 Element Kategorileri
├── Flow Objects (Akış Nesneleri)
│   ├── Events (Olaylar)
│   │   ├── Start (Başlangıç) → ○
│   │   ├── Intermediate (Ara) → ◐
│   │   └── End (Bitiş) → ●
│   ├── Activities (Faaliyetler)
│   │   ├── Task (Tek görev) → □
│   │   ├── Sub-process (Alt süreç) → ━
│   │   └── Transaction (İşlem) → ╪
│   └── Gateways (Kapılar)
│       ├── Exclusive (XOR) → ✕
│       ├── Parallel (AND) → +
│       ├── Inclusive (OR) → O
│       └── Complex (▷)
├── Connecting Objects (Bağlayıcılar)
│   ├── Sequence Flow (Sıra Akışı) → ──→
│   ├── Message Flow (Mesaj Akışı) → - - ->
│   └── Association (İlişki) → ──
├── Swimlanes (Yüzme Şeritleri)
│   ├── Pool (Havuz)
│   ├── Lane (Şerit)
│   └── Participant (Katılımcı)
└── Artifacts (Yapıtlar)
    ├── Data Object (Veri Nesnesi)
    ├── Data Store (Veri Deposu)
    └── Annotation (Açıklama)
```

### 2. Süreç Düzeyleri

```
Süreç Hiyerarşisi
├── Level 1: Process Architecture
│   ├── End-to-end süreçler
│   ├── Value chain gösterimi
│   └── 5-10 ana süreç
│       └── Örnek: Order-to-Cash
├── Level 2: Process Flow
│   ├── Ana alt süreçler
│   ├── Swimlane'lar
│   └── 15-30 görev
│       └── Örnek: Order Processing
├── Level 3: Activity Diagram
│   ├── Detaylı aktiviteler
│   ├── Decision points
│   └── 30-100 adım
│       └── Örnek: Order Validation
└── Level 4: Work Instructions
    ├── Step-by-step talimatlar
    ├── Screenshots/videolar
    └── Checklists
        └── Örnek: Order Entry SOP
```

### 3. RACI Matrisi Yapısı

```
RACI Tanımları
├── R = Responsible (Sorumlu)
│   ├── İşi yapan
│   ├── Eksik/sonuçtan sorumlu
│   └── Birden fazla olabilir
├── A = Accountable (Sorumlu Yetkili)
│   ├── Son karar yetkisi
│   ├── Sadece BİR tane olmalı
│   └── Her satırda zorunlu
├── C = Consulted (Danışılan)
│   ├── Bilgi/donanim alınır
│   ├── Two-way communication
│   └── Giriş sağlayan
├── I = Informed (Bilgilendirilen)
│   ├── Sonuçtan haberdar
│   ├── One-way notification
│   └── Değişiklikten etkilenen
└── Boş = Not Involved
    ├── Süreçte rolü yok
    └── Gerek yok
```

### 4. Gap Analizi Framework

```
Gap Analiz Süreci
├── Phase 1: Current State (Mevcut Durum)
│   ├── Süreç haritalama
│   ├── Mevcut KPI'lar
│   ├── Pain points
│   └── Benchmark'lar
├── Phase 2: Future State (Hedef Durum)
│   ├── Target süreç
│   ├── Hedef KPI'lar
│   ├── Best practice referans
│   └── Strategic alignment
├── Phase 3: Gap Identification
│   ├── Process gaps
│   ├── Technology gaps
│   ├── Skill gaps
│   └── Policy gaps
├── Phase 4: Gap Prioritization
│   ├── Impact analysis
│   ├── Effort estimation
│   ├── Quick wins vs long-term
│   └── Dependencies
└── Phase 5: Action Planning
    ├── Quick wins (0-3 ay)
    ├── Medium-term (3-6 ay)
    └── Long-term (6-12 ay)
```

### 5. Süreç Dokumentasyon Şablonu

```
SOP (Standard Operating Procedure) Formatı
├── Header
│   ├── Document ID
│   ├── Version
│   ├── Owner
│   └── Last Updated
├── 1. Amaç (Purpose)
│   ├── Why this process exists
│   └── Business objective
├── 2. Kapsam (Scope)
│   ├── What it covers
│   └── Exclusions
├── 3. Tanımlar (Definitions)
│   ├── Key terms
│   └── Acronyms
├── 4. Roller (Roles)
│   ├── Stakeholders
│   └── Responsibilities
├── 5. Adımlar (Procedure)
│   ├── Step-by-step instructions
│   ├── Decision points
│   └── Exceptions
├── 6. Akış Şeması (Flowchart)
│   ├── Visual representation
│   └── Swimlane version
├── 7. KPI'lar
│   ├── Metrics to track
│   └── Target values
├── 8. Exceptions
│   ├── What can go wrong
│   └── How to handle
├── 9. Referanslar (References)
│   ├── Related documents
│   └── External links
└── 10. Revision History
    ├── Version history
    └── Change log
```

---

## Key Patterns

| Pattern | Açıklama | Uygulama |
|---------|----------|----------|
| **Top-Down Decomposition** | Üst seviyeden detaya inme | Level 1 → 4 |
| **Swimlane by Role** | Her rol için ayrı şerit | RACI alignment |
| **Standard Symbols** | BPMN standartlarına uygunluk | Resmi gösterim |
| **Decision Diamond** | Karar noktalarını net göster | Her branching'de |
| **Exception Handling** | Hata/yönlendirme senaryolarını ekle | Her süreçte |
| **Start/End Events Clear** | Başlangıç ve bitiş net | Process边界 |
| **One-way Arrows** | Akış yönü tek yönlü | Karışıklık önleme |

---

## Anti-Patterns

### ❌ Yanlış Uygulamalar

```markdown
# SPAGHETTI DIAGRAM
Tüm süreçler tek diyagramda
- 200+ aktivite
- Crossed lines everywhere
- Okunamaz, kullanılamaz
- Kimse bakmaz

✅ Solution: Her süreç ayrı diagram, 
   gereksiz yere detaylandırma
```

```markdown
# RACI WITHOUT ACCOUNTABLE
Süreç: Sipariş Onayı
| Aktivite         | Ahmet | Ayşe | Mehmet | Burak |
|------------------|-------|------|--------|-------|
| Sipariş kontrolü | C     | R    | I      |       |
| Onay             |       | R    | C      | I      |

Problem: Her satırda A (Accountable) yok
- Kim son karar verecek belli değil
- Karar çıkmazsa ne olacak?

✅ Her satırda bir A olmalı
```

```markdown
# DECISION WITHOUT OUTPUT
Gateway: "Yeterli stok var mı?"
Evet ──────→ [Devam]
Hayır ─────→ [??]

Problem: Hayır durumunda ne olacak?
- Süreç kırılıyor
- Next step belirsiz

✅ Her branch için sonraki adım yazılmalı
```

```markdown
# PROCESS VS PROCEDURE CONFUSION
Süreç haritasında:
"Excel'de rapor hazırla ve 
 müşteriye email gönder"

Problem: Bu procedure, süreç değil
- Çok detaylı
- Başka bir sürecin parçası
- Tek başına anlamsız

✅ Ayrı "Work Instructions" dokümanında
```

```markdown
# NO EXCEPTION PATH
Süreç: Fatura Ödeme
Adım 1: Fatura al
Adım 2: Onayla
Adım 3: Öde

Problem: Ya onay reddedilirse?
- Reject senaryosu yok
- Süreç yarım kalıyor

✅ Her "no" path için alternatif akış ekle
```

### ✅ Doğru Uygulamalar

```markdown
# CLEAN BPMN
Sipariş Yönetimi Süreci
├── Pool: Müşteri
├── Pool: Şirket (Lane: Sales, Finance, Ops)
├── Start: Sipariş alındı
├── Activity: Sipariş doğrula (Sales)
├── Decision: Stok kontrol (Ops)
│   ├── Yes → Devam
│   └── No → Activity: Tedarik (Ops)
├── Activity: Fatura kes (Finance)
├── Decision: Ödeme onayı
│   ├── Yes → Activity: Kargo
│   └── No → End: Red
└── End: Tamamlandı

Her aktivite: 1 sorumlu (R), 1 A var
```

```markdown
# COMPLETE RACI MATRİSİ
Proje Onay Süreci
| Aktivite             | Proje M. | Tech Lead | Sponsor | PMO  |
|---------------------|----------|-----------|---------|------|
| İhtiyaç belirleme   | A        | C         | I       | I    |
| Teklif hazırlama    | R        | R         | C       | I    |
| Teknik evalüasyon    | C        | A         | I       | R    |
| Business case       | R        | C         | A       | I    |
| Onay                | I        | I         | A       | C    |

Her satırda bir A, en az bir R ✓
```

```markdown
# GAP ANALYSIS ÖRNEĞİ
Current State: 5 gün teslimat
Future State: 2 gün teslimat

Gap 1: Process (3 puan)
- Mevcut: Manual order entry
- Hedef: Automated order

Gap 2: Technology (5 puan)
- Mevcut: Excel tracking
- Hedef: WMS system

Gap 3: Skill (2 puan)
- Mevcut: Basic training
- Hedef: Advanced certification

Priority: Gap 1 > Gap 2 > Gap 3
(Quick win'den başla)
```

---

## Quick Reference

| BPMN Symbol | Anlam | Kullanım Alanı |
|-------------|-------|---------------|
| ○ | Start Event | Süreç başlangıcı |
| ● | End Event | Süreç bitişi |
| ◐ | Intermediate Event | Ara tetikleyici |
| □ | Task | Tek görev |
| ╪ | Transaction | İşlem grubu |
| ✕ | Exclusive Gateway | XOR (ya/ya da) |
| + | Parallel Gateway | AND (her ikisi de) |
| O | Inclusive Gateway | OR (bir veya daha fazla) |
| ──→ | Sequence Flow | Sıralı akış |
| - - → | Message Flow | Mesaj/katılımcılar arası |

| RACI Kullanım | Kural | Örnek |
|---------------|-------|-------|
| R (Responsible) | İşi yapan | Developer kod yazar |
| A (Accountable) | Son karar veren | Manager onaylar |
| C (Consulted) | Danışılır | Lawyer görüş verir |
| I (Informed) | Bilgilendirilir | Sponsor haberdar |
| Her satır | En az bir A | "Accountable zorunlu" |
| Her aktivite | En az bir R | "İşi yapacak biri olmalı" |

| Gap Türü | Tanım | Analiz Yöntemi |
|----------|-------|---------------|
| Process Gap | Süreç eksik/yetersiz | Process mining |
| Technology Gap | Araç yetersiz | Vendor assessment |
| Skill Gap | Yetkinlik eksik | Capability assessment |
| Policy Gap | Kural/kılavuz yok | Policy gap analysis |
| Data Gap | Veri yok/eksik | Data quality audit |

| Süreç Belgeleme | Detay Seviyesi | Kullanım |
|-----------------|----------------|----------|
| Level 1 | 5-10 süreç | Executive overview |
| Level 2 | 15-30 aktivite | Team understanding |
| Level 3 | 30-100 adım | Detailed process |
| Level 4 | Step-by-step | Training/onboarding |

## 🌍 Universal Language Support
- **Turkish Native:** This skill natively supports Turkish. If the user prompt is in Turkish, all analysis, formatting, and output MUST be entirely in Turkish. You do not need explicit "write in Turkish" instructions.